donderdag 25 juli 2013

Henk Krol voelt OM aan de tand. Over Demmink?

 

door  Henk Rijkers

Het Openbaar Ministerie heeft desgevraagd laten weten vorig jaar twaalf strafzaken te hebben geseponeerd "in het landsbelang". Het OM wil niet zeggen om welke zaken het gaat en er ook geen aanduiding van geven. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is sepot in landsbelang iets van de laatste jaren. Voor 2008 kwam het nauwelijks voor.

Het is in het algemeen een bizar trekje van de Nederlandse rechtsstaat dat het besluit om een strafbaar feit wel of niet te vervolgen door het OM zonder nadere verantwoording kan worden genomen. In 2012 zijn zo ruim 20.000 zaken geseponeerd. Het zogenaamde opportuniteitsbeginsel richt zich op doelmatigheid, maar in de praktijk geeft dit het OM een macht, die grenst aan willekeur. In buurland Duitsland, waar het zogenaamde legaliteitsbeginsel van toepassing is, moet voor elk sepot een juridisch kloppende verantwoording gegeven worden. De vraag mag gesteld worden of dit niet ook voor Nederland een veel wenselijker gang van zaken zou zijn.


In dit specifieke geval van "sepot in het landsbelang" gaat het kennelijk om ernstige zaken. Op internet deed het gerucht de ronde dat het onder andere om de affaire Demmink zou gaan. Tegen de voormalige secretaris-generaal van Justitie is in 2011 aangifte gedaan van pedofilie. Hoe dat ook zij, op zich mag het OM dus besluiten om niet tot vervolging in een strafzaak over te gaan, omdat bijvoorbeeld naar zijn mening de staatsveiligheid of buitenlandse betrekkingen in het geding komen. Of omdat het OM denkt met een zogenoemd sepot in het landsbelang maatschappelijke onrust te voorkomen. Het wil dan dus niet zeggen dat de verdachte geen strafbaar feit heeft begaan, maar alleen dat hij niet wordt vervolgd.

Het valt zeer te prijzen dat Tweede Kamerlid Henk Krol (50PLUS) de mededeling van Justitie niet voor kennisgeving wil aannemen. Op 18 juli heeft hij minister van Justitie Opstelten een aantal vragen gesteld om meer duidelijkheid te krijgen over deze schimmige sepots. Krol wil weten wat "landsbelang" precies inhoudt en of hier toetsbare criteria voor bestaan. Wie neemt eigenlijk het besluit te seponeren in het belang van de staat? En, de hamvraag van Krol: "Hoe vindt democratische controle plaats op dit proces?"

Krol vraagt zich af of ook bij het bijzondere "sepot in het landsbelang" de klachtprocedure ex artikel 12 openstaat. Op grond hiervan heeft de burger de formele mogelijkheid het Gerechtshof te verzoeken om het OM op te dragen toch te vervolgen. In de praktijk blijkt die route weinig succes op te leveren. Gewoonlijk dekt het Gerechtshof de beslissing van het OM. Het proces Wilders was een opvallende uitzondering op die regel.


Met name de laatste vraag van Krol is pikant, in verband met het feit dat Henk Krol als hoofdredacteur van de Gay Krant de kwestie Demmink in 2003 aanhangig maakte, en wel op grond van eigen naspeuringen. Onder druk van Justitie besloot de Gay Krant echter niet verder te gaan met de publicaties over Demmink, overigens zonder te rectificeren (zoals het Wikipedia-artikel over Krol ten onrechte meldt) wat al over de secretaris-generaal van Justitie gepubliceerd was.

"Waren bij de zaken die sinds 2010 geseponeerd zijn in het belang van de staat", aldus Krol, "ook zaken waarbij het mogelijk was dat (al dan niet voormalige) ministers, staatssecretarissen, leden van het koninklijk huis, rechters, officieren van justitie, (hoge) ambtenaren van de ministeries, als verdachte aangemerkt te worden? Zo ja, kunt u aangeven wie het besluit genomen is en hoe het besluit getoetst is? Kunt u aangeven in hoeveel zaken dat sinds 2000 het geval is?"

De taalprijs heeft Krol met name voor die laatste vraag niet verdiend. Maar voor het overige zijn dit uitmuntende vragen. Niet alleen de affaire Demmink, maar heel het reilen en zeilen van Justitie verdient een veel betere democratische controle en aansturing, die helaas vanuit de Kamer maar zelden geleverd wordt, ook niet door de zogenaamde 'specialisten'. Dat Krol journalist is en geen jurist, is hier zeker een voordeel.

Bron

Geen opmerkingen:

Een reactie posten