Naast de gewone rechter kent Nederland ook nog de rechter-plaatsvervanger. Zo'n plaatsvervanger is niet afgestudeerd als rechter maar heeft soortgelijke juridische praktijkervaring opgedaan, 6 jaar is hiervan vereist.
Dit betekend dat o.a. officieren van justitie, advocaten, ambtenaren, hoogleraren, notarissen en kamerleden met regelmaat op de stoel zitten van de rechter, een zeer verontrustende situatie!
In Nederland is ongeveer twee derde van de rechters rechter-plaatsvervanger, dat betekend dat maar een derde van de rechters daadwerkelijk een diploma heeft voor het uitoefenen van zijn/haar beroep. (!) Naar schatting is de helft van de rechter-plaatsvervangers advocaat, dit is een schokkend gegeven, want kan zo'n advocaat altijd onafhankelijk en onpartijdig zijn? Bovendien heeft zo'n persoon vele contacten binnen de advocatuur en vele cliënten. Hierdoor kan het voorkomen dat er vriendendienstjes worden verleent. Ook het feit dat er soms ambtenaren, notarissen en kamerleden op de stoel van de rechter zitten is allerminst schokkend te noemen, hoe kan de rechterlijke macht ons verzekeren dat er nooit belangenverstrengeling plaatsvindt? Helaas hebben veel een naive houding waardoor er niet veel aandacht wordt gegeven aan de situatie.
Een speed cursus of bijscholing is niet nodig. Het enige wat je nodig hebt is een ingevuld sollicitatieformulier en de goedkeuring van de president van de rechtbank.
Het sollicitatieformulier kun je overigens gewoon via rechtspraak.nl downloaden. Er volgt dan een gesprek met het SRM.
Hierna ben je als rechter-plaatsvervanger vrij om te doen wat je wilt, voorafgaand aan een zitting wordt de rechter-plaatsvervanger namelijk niet gecontroleerd op eventuele nevenfuncties/mogelijke belangenverstrengeling met betrekking tot de situatie.
Op 5 december 1996 verscheen het IRM-rapport over het fenomeen rechter-plaatsvervanger, de inhoud van dit rapport was zeer spectaculair.
Een van de onderzoekers, Henk Rem, viel op dat de problematiek rond de rechter-plaatsvervangers een enorme omvang had. Dit kwam doordat de werkdruk in de rechtspraak erg toenam en daardoor steeds meer afhankelijk werd van plaatsvervangers.
Henk Rem: 'Nederland is het enige land, dat dit systeem in de rechtspraak hanteert. Wij zijn nu vijf jaar bezig met intensief onderzoek naar misstanden binnen het rechterlijke apparaat. Dat heeft vorig jaar geleid tot de publicatie van het rapport Integriteit Rechterlijk Macht (IRM), dat aan alle Tweede Kamerleden werd toegezonden. De belangstelling van dit rapport is enorm.'
In het rapport staat o.a. dat geld niet de drijfveer is om op te treden als rechter-plaatsvervanger, vaak word er gewerkt onder het eigen uurtarief.
Als redenen worden o.a. afwisseling en educatie genoemd. Bovendien schijnt het ook erg 'eervol' te zijn om toe te treden als plaatsvervanger. Een ego-boost hoort dus ook bij de motivatie.
Het zijn vooral de grote en dure advocatenkantoren die veel plaatsvervangers leveren, die vaak de belangen behartigen van de top van het bedrijfsleven en andere elitaire personen.
Zonder controle blijven de belangen gehuld in het duister, je kunt in de rechtbank alleen maar hopen dat er een integere, gediplomeert rechter voor je staat.
Als je geopereerd moet worden vertrouw je erop dat dit gebeurt door een ervaren arts, niet door een vee-arts, die voor de 'ervaring' of 'eer' even wilt invallen. Hetzelfde geld voor de rechtsstaat, en de schade die dit fenomeen heeft veroorzaakt is helaas niet te overzien.
Hoe kun je dit zelf controleren?
Bij de balie van de rechtbank hoor je een register van bijbanen te kunnen opvragen. Hiervoor bestaat ook een site, hier kun je de achternaam van de betreffende rechter invoeren. Alhoewel rechters wettelijk verplicht zijn om nevenfuncties op te geven blijkt in de praktijk dat deze gegevens vaak ontbreken. Het is dus erg moeilijk te controleren of jouw rechter wel integer is en op deze manier kunnen deze praktijken door blijven gaan.
Uiteraard heb ik het artikel alleen gehad over de rotte appels en zijn er ook heel veel rechters die wel integer zijn, maar eigenlijk horen ze dit natuurlijk allemaal te zijn! Zolang er nog weinig of geen controle is, is het de taak van de burger om dit op zich te nemen en andere burgers hierover te informeren.
Auteur: Furb
Geen opmerkingen:
Een reactie plaatsen